VeiðinýtingLífríkiRannsóknirRáðgjöf
Leita
English
Stærsta letur
Miðstærð leturs
Minnsta letur
Rafræn veiðiskráning
Rafræn veiðiskráning
Skráning á póstlista
Leitarorð
Höfundur
Hreðavatn í Borgarfirði
3. september 2015

Hnúðlax (Oncorhynchus gorbuscha) veiðist víða um land

Oncorhynchus gorbuscha
Í sumar hefur nokkuð borið á fregnum af hnúðlaxi í afla veiðimanna. Hafa fiskarnir veiðst víðsvegar um landið. Tilkynningar hafa borist úr Þjórsá (mynd 1), Ytri Rangá, Hamarsá í Hamarsfirði (mynd 2), úr Skjálfandafljóti (mynd 3), Þorskafjarðará (mynd 4) og Soginu. Veiðimenn sem telja sig veiða slíka fiska, eða aðra furðufiska, eru beðnir að hafa samband við Veiðimálastofnun. Jafnan dugir góð ljósmynd ásamt upplýsingum um lengd og þyngd til tegundargreiningar. Slíkar upplýsingar má senda á netfang Veiðimálastofnunar: veidimal@veidimal.is, eða með öðrum hætti. Mikilvægt er að slík veiði sé einnig vandlega skráð í veiðibók.
Kynþroska hnúðlaxahængar eru auðþekktir á hnúðnum á bakinu, sem líkist nokkurs konar kryppu. Hrygnurnar geta hins vegar verið erfiðari að þekkja, en á þær vantar hnúðinn og geta þær líkst Atlantshafslaxi við fyrstu sýn. Sé betur að gáð er hreistur hnúðlaxa þó áberandi smátt, í gómi munnsins má finna svarta rönd og hringlaga dökka bletti er að finna á sporðblöðku.
Hnúðlax sem einnig er nefndur bleiklax tilheyrir ættkvísl kyrrahafslaxa. Náttúruleg heimkynni tegundarinnar eru í norðanverðu Kyrrahafi, með hrygningarstofna austan þess í Bandaríkjunum og Kanada og vestan þess í Rússlandi, Japan og Kóreu. Smærri hrygningarstofnar finnast einnig norðan Beringssunds, allt austan frá Mackenziefljóti í Kanada og vestur að ánni Lenu í Síberíu. Hnúðlax er mest veidda laxategundin í N-Kyrrahafi, en hann er eingöngu veiddur í sjó og illa hæfur til manneldis þegar kynþroska er náð og því lítt eftirsóttur af veiðimönnum í ferskvatni.
 

Hnúðlax er fremur smávaxinn, við kynþroska er þyngdin oft á bilinu 0,5 – 2,5 kg og lengdin 40 – 60 cm. Stærstu hængar geta þó orðið allt að 6 kg. Tegundin hefur stysta lífsferil kyrrahafslaxa og er hann ávallt 2 ár frá hrogni til kynþroska lax. Hrygningarslóðin er gjarna neðarlega í ánum. Hrygning fer fram að hausti og klekjast hrognin vorið eftir. Seiði fara strax í átt til sjávar eftir klakið og dvelja þau fyrsta mánuðinn í árósnum. Sjávardvölin tekur þá við og árinu seinna, að sumri eða hausti, birtast kynþroska laxar á hrygningarslóð. Eins og aðrar laxategundir eru hnúðlaxar ratvísir og leita jafnan í sína heimaá. Hnúðlaxar drepast allir að lokinni hrygningu.
Hnúðlax veiddist fyrst á Íslandi svo vitað sé árið 1960. Síðan þá hafa þeir veiðst af og til og eru taldir flækingar. Ástæðuna fyrir því að hnúðlaxar koma fram í íslenskum ám má rekja til rússneskra tilrauna með útsetningu frjóvgaðra hrogna í ár á Kolaskaga. Hófust þær árið 1956 þar sem notuð voru hrogn úr stofni ættuðum frá suðurhluta Sakhalineyju. Þær tilraunir gáfust illa og það var ekki fyrr en notuð voru hrogn úr norðlægari stofni frá Magadanhéraði í Síberíu sem sjálfbærir stofnar mynduðust í Hvítahafi og Barentshafi. Síðan þá hafa þeir verið að nema land m.a. í Finnmörku í N-Noregi. Stofnarnir í Finnmörku hafa verið vaxandi frá síðustu aldamótum. Reynslan sýnir að hnúðlaxa er helst að vænta hér á landi þegar ártalið er oddatala. Það gæti bent til uppruna frá Finnmörku, en norskar rannsóknir hafa sýnt að oddatöluárgangur hafi fest þar rætur. Ekki er útilokað að hnúðlax geti numið land í íslenskum ám og þess vegna er mikilvægt að veiði slíkra fiska sé vandlega skráð.
 
Heimildir:

Hnúðlax (Oncorhyncus gorbuscha). Sigurður Már Einarsson tók saman. Af veraldarvefnum: http://www.veidimal.is/Files/Skra_0063339.pdf. Sótt: 3.9.2015.

Faktaark–Pukkellaks, Oncorhynchus gorbuscha. Af veraldarvefnum: http://www2.artsdatabanken.no/faktaark/Faktaark283.pdf. Sótt: 3.9.2015.

 

 
Mynd 1. Hnúðlax veiddur í Þjórsá 1. september 2015. Kyn: óþekkt. Ljósmynd: Karl Ölvirsson.
Mynd 2. Hnúðlax veiddur í Hamarsá í lok ágúst 2015. Kyn: hængur. Ljósmynd: Sigurður Karlsson.

Mynd 3. 43,5 cm og 0,8 kg hnúðlax veiddur í Skjálfandafljóti 24. ágúst 2015. Kyn: hængur. Ljósmynd: Veiðimálastofnun.
Mynd 4. 47 cm hnúðlax veiddur í Þorskafjarðará 31. ágúst 2015. Kyn: hængur. Ljósmynd: Jóhann G. Bergþórsson.
 


Til baka

Senda á Facebook


SENDA ÞESSA FRÉTT Í TÖLVUPÓSTI

Netföng viðtakenda:


  

Skilaboð

Hvað er 2+3?

Nafn sendanda:


yfirlit frétta