Vei­inřtingLÝfrÝkiRannsˇknirRß­gj÷f
Leita
English
StŠrsta letur
Mi­stŠr­ leturs
Minnsta letur
RafrŠn vei­iskrßning
RafrŠn vei­iskrßning
Skrßning ß pˇstlista
Leitaror­
H÷fundur
Hraunfossar Ý Borgarfir­i

┴hrif sela ß laxfiska 

Selamerkingar. Landselur me­ ˙tvarpsmerki, Sandra M. Granquist og Olle Karlsson sÚrfrŠ­ingur hjß Naturhistoriaska RiksmusÚet Ý SvÝ■jˇ­. Ljˇsmynd: Frank Bradford

Frß ßrinu 2009 hefur Vei­imßlastofnun unni­ verkefni Ý samstarfi vi­ Selasetur ═slands ß Hvammstanga, en helsta markmi­ ■ess verkefnis er a­ kanna hva­a ßhrif selir sem dvelja ß ˇsasvŠ­um, geta haft ß laxfiska.
UmrŠ­an um ■etta vi­fangsefni hefur veri­ til sta­ar um ˇmunatÝ­ og hefur undanfarin ßr vaki­ miklar deilur ß milli mismunandi hagsmunaa­ila; laxvei­imanna annarsvegar og ■eirra sem vilja nřta selasko­un hinsvegar. Rannsˇknir ß ßhrifum sela ß laxfiska eru af mj÷g skornum skammti og sem dŠmi skortir vitneskju um hvort ■a­ a­ fjarlŠgja seli ß ˇsasvŠ­um getur haft jßkvŠ­ ßhrif  ß fj÷lda veiddra laxa Ý ßm. Rannsˇknir ß ßhrifum selvei­a ß stofnstŠr­ sela eru einnig ˇfullnŠgjandi. 
Til a­ afla frekari vitneskju um ßhrif sela ß laxfiska, hefur rannsˇkn ß vegum Vei­imßlastofnunar og Selaseturs ═slands nřlega fari­ af sta­. A­al rannsˇknarsvŠ­i verkefnisins er vi­ Bjargˇs/SigrÝ­arsta­aˇs Ý H˙na■ingi vestra, en ■ar Ý gegn liggur lei­ laxa sem enda Ý VÝ­idalsß, Fitjß og Glj˙furß. ┴ sumrin liggja oft ß fjˇr­a hundra­ landsela Ý lßtri ß ■essu svŠ­i.
Verkefninu er skipt upp Ý nokkra verk■Štti sem lesa mß nßnar um hÚr a­ ne­an.
Verk■Šttir:
  • FŠ­u÷flun sela; FŠ­u÷flun sela ß ˇsasvŠ­um ver­ur k÷nnu­ og athuga­ ver­ur me­al annars hversu stˇr hluti af fŠ­u ■eirra samanstendur af laxfiskum. Mismunandi a­fer­ir ver­a nota­ar til ■ess a­ ߊtla hva­ selir ß ■essum slˇ­um Úta. Selasaursřni er tekin frß lßtrinu og greind. Bein og kvarnir ˙r fiskum sem finnast Ý saurnum eru sÝ­an tegundagreind. Magainnihald ■eirra sela sem veidd eru ß ˇsasvŠ­um eru einnig greind me­ svipu­u mˇti. Til vi­bˇtar eru hßrsřni tekin af selum og hßrin eru sÝ­an greind m.t.t. st÷­ugrar samsŠtu. Me­ ■essari a­fer­ er hŠgt a­ sjß hversu hßtt hlutfall af fŠ­unni (sem selurinn ßt ß ■eim tÝma sem hßrin ˇx)  hefur uppruna Ý ferskvatni  og fßum vi­ ■vÝ vÝsbendingar um hlutfall lax og silung vs sjßvarfiska Ý fŠ­u selanna.
  • Frß greiningu selsaurs. Ljˇsmynd: Hrafnhildur Laufey Hafsteinsdˇttir.
    Vi­vera sela vi­ ˇsasvŠ­in
    ; Sko­u­ ver­ur vi­vera sela vi­ Bjargˇs og Sigri­sta­aˇs Ý H˙na■ingi vestra me­ ■vÝ a­ merkja seli me­ ˙tvarpsmerki. Merkingarnar fara fram Ý lok j˙nÝ ■egar urturnar eru a­ venja kˇpunum af spenunum.  Sendarnir eru lÝmdir ß h÷fu­ selsins og situr ■ar ß fram a­ hausti. Mˇtt÷kust÷­ fyrir ˙tvarpsmerkjum er komin fyrir ß ˇsasvŠ­inu og hvert skipti sem merktur selur kemur inn ß ˇsasvŠ­inu nemur mˇtt÷kust÷­in bo­ frß sendinum. Me­ ■essu mˇti er hŠgt a­ fylgjast me­ fer­um merktra einstaklinga og sjß hvenŠr merktir selir dvelja ß tilteknu svŠ­i, ßsamt ■vÝ vi­verutÝma Ý hvert sinn. 2010 voru 5 kˇpar merktir me­ slÝkum merkjum og stendur ˙rvinnslu ˙r ■eim g÷gnum enn■ß yfir. Stefnt er ß a­ halda merkingum ßfram og Ý sumar ver­a um ■a­ bil 15 selir  merktir. Til ■ess a­ safna vi­bˇtar upplřsingum um vi­veru sela ß ˇsasvŠ­unum, eru selir taldir reglulega allt ßri­ Ý kring ß ■essum slˇ­um.
  • Selbit; Vei­imenn sem vei­a Ý v÷ldum laxvei­ißm H˙na■ings vestra og Austur H˙navatnssřslu (VÝ­dalsß, Fitjß, Glj˙furß, Mi­fjar­arß, Vatnsdalsß og Laxß ß ┴sum),hafa undanfarin ßr veri­ be­nir um a­ skrß selbit, ummerki frß ÷­rum rßndřrum, ßsamt ÷­rum ummerkjum ß ÷llum veiddum laxfiskum Ý ßnum. Vei­ifÚl÷g ■essara ßa hafa ß­ur tali­ selbit ß veiddum fiskum vera vandamßl Ý ■essum ßm. Markmi­ ■essa verk■ßttar er a­ ߊtla hversu umfangsmiki­ ■etta vandamßl er ß ■essu svŠ­i. Samstarfsa­ilar Ý ■essu verkefni eru vei­ifÚl÷g ß­urnefnda ßa.
 
Verkefnisstjˇri rannsˇknarinnar er Sandra Granquist og hafa einnig erlendir sÚrfrŠ­ingar, lÝffrŠ­inemendur ßsamt sjßlfbo­ali­ar teki­ ■ßtt Ý verkefninu.

Selur me­ sendi ß hnakka. Ljˇsmynd: Frank Bradford.

Auk ˙tvarpsmerkis er au­kennismerki fest ß hreifa. Ljˇsmynd: Frank Bradford.